Sosyal demokrat, CHP’li kadrolar görevde bulundukları çoğu yerel yönetimlerde olumlu, kalıcı, kurumsal, olağan dışı hizmet üretmişler ve belediyecilikte yeni ufuklar açmışlardır.
Benim de içinde yer aldığım ve 12 Eylül 1980 öncesi Ali DİNÇER’in başkanlık yaptığı Ankara Belediyesi döneminde Metro projelendirilmiş ve ülkemizde ilk kez metro temeli atılmıştı. Hem de teknolojisi, imalatı ve tüm parasal kaynağı ile yerli raylı sistem sanayisi kurulmaya yönelik bir metro yapılıyordu. 12 Eylül yönetiminin durdurduğu inşaat yine bir sosyal demokrat olan başkan Murat KARAYALÇIN zamanında yeniden başladı ve Ankara’da şimdi kullandığımız metro yapıldı. Melih GÖKÇEK’in 15 yıllık döneminde yeraltında kazılar yapılıyor ama daha 1 m bile metro hattı döşenemedi. (Sayın GÖKÇEK’in son günlerde ‘metroyu devlet yapmalı’ diye bir söylem geliştirdiğini duyuyorum.)
İstanbul metrosunun ihale çalışmaları ve ihalesi CHP’li Nurettin SÖZEN zamanında yapıldı. İzmir’de ise CHP’li başkanlar sürekli olarak yeni metro hatları yapmaya büyük bir hızla devam ediyorlar.
Ali DİNÇER zamanında Ankara’da planlı kentleşme için toplu konut yapımına başlandı. Batıkent’te 55.000 konutluk yeni bir kent planlandı. Şimdiki belediyeler (örneğin Işıklı barajının) yapım ihale yetkilerini, nedense, devletten kendi üzerlerine almaya çalışırken o yönetim tüm Batıkent arazisini ve ihale yetkisini konut kooperatiflerinin kurduğu birliğe (Kent-Koop’a) devretti.
Şimdiki belediyeler arsalarını ‘işmerkezi yapılsın’ diye yabancı şirketlere satmayı işbilirlik diye sunarlarken Ali DİNÇER belediyesi kentin merkezindeki (Sıhhiye’deki) en kıymetli arsasına Abdi İpekçi Parkı yaparak kentlinin hizmetine sundu. Hipodrum alanı Atatürk Kültür Merkezi adıyla tescil edildi, yeşil alan olarak planlandı ve yapımına başlandı.
Yine o dönemde ülkede ilk kez kent merkezinde araçların giremediği, yönetmeliği, malzemeleri ile özel bir yaya bölgesi yapıldı. (Günümüzde yaya bölgesi olmayan kent yok gibi). Otobüslerin rahat hareketi için Otobüs Özel Yolu yapıldı. (Günümüzde ayni yöntem İstanbul’da metrobüs adı ile uygulanıyor)
İlkokul öğrencilerine tasarruf bilinci aşılamak amacıyla okunmuş gazete toplama kampanyası yapıldı. Karşılığında alınan kağıtlara ünlü yazarların, ozanların eserleri ile 1 milyon çocuk kitabı basıldı ve dağıtıldı. (Günümüzde bazı belediye başkanları hareket halindeki seçim otobüsünün arkasından koşan çocuklara plastik futbol topları dağıtırken resim çektirmekten hoşlanıyorlar.)
İlk kez kentteki tüm örgütlü güçlerin temsilcilerinin, muhtarların, kooperatiflerin katılımı ile Başkent Danışma Forumu düzenlendi. (Günümüzde bu yöntem Kent Konseyi olarak uygulanmaya çalışılıyor)
Belediyelerin sokakları devamlı olarak kazmalarını ve yap-boz’u önlemeye yönelik olarak ilk kez Planlama ve Eşgüdüm Sistemi kuruldu. ODTÜ ile ortaklaşa hazırlanan bilgisayar destekli proğramlar uygulanmaya başlandı. (Günümüzde AYKOME olarak uygulanmaya çalışılıyor)
1980 öncesi, Ankara kentinde hep ‘resmi, askeri’ heykeller vardı. Kentli ilk kez sivil heykeller ile buluşturuldu; Abdi İpekçi Parkındaki ‘Eller’, istasyon önündeki ‘Nasrettin Hoca’, Sakarya yaya bölgesindeki ‘Barış’ heykelleri gibi. (Günümüzde bazı belediye başkanları ise heykelden pek hoşlanmıyorlar.)
Sadece benim de içinde bulunduğum bir dönemden bazı örnekler vermeye çalıştım. Herkes gibi Melih GÖKÇEK bey de, Recep Tayyip ERDOĞAN bey de belediyeciliğin CHP’lilerin, sosyal demokratların işi olduğunu çok iyi biliyordur, ama yine de hatırlatmak istedim.
Levent TOSUN
makina y.mühendisi
Ankara Sular İdaresi (12 Eylül 1980 öncesi) Genel Müdürü